Naslovna » Mramorno more, Preporucujemo Vam..., Turističke destinacije

Istanbul

23 May 2009

Površina: 57.712 km²
Broj stanovnika: 10.018.735 (2000)
Pozivni broj: 34

“Bog i ljudi, priroda i umetnost ovde su zajedno, stvorivši tako savršeno mesto vredno svake posete”. Ovi poznati poetski redovi slavnog pesnika Lamartina otkrivaju njegovu ljubav prema Istanbulu, opisujući ga kao grad koji grli dva kontinenta, pružajući jednu ruku ka Aziji i drugu kao Evropi.

Istanbul, nekada poznat kao glavni grad glavnih gradova, ima mnogo karakteristika koje ga čine jedinstvenim u svetu. To je jedini grad u svetu koji se prostire na dva kontinenta, i jedini koji je bio prestonica dve imperije, jedne za drugom – hrišćanske i islamske. Nekada prestonica Osmanske imperije, Istanbul je danas poslovni, istorijski i kulturni centar Turske, a njegova lepota leži u sposobnosti da na jednom mestu obuhvati mnoge različitosti. Istanbul je u isto vreme drevan i moderan, religiozan i sekularan, azijski i evropski, mističan i svakodnevan.

Ova raznolikost je jedna od glavnih privlačnosti Istanbula. Stare džamije, palate, muzeji i bazari oslikavaju njegovu raznoliku istoriju. Poznata šoping zona u Taksimu odiše životom i zabavom, dok mirna lepota Bosforskog moreuza, Prinčevskih ostrva i okolnih parkova donosi blagi dodir mira u inače haotičnu metropolu.

Opštine
Adalar, Avdžilar, Bagdžilar, Bahčelievler, Bakirkoj, Bešiktaš, Bajrampaša, Bejkoz, Bejoglu, Eminonu, Ejub, Fatih, Gaziosmanpaša, Kadikoj, Kjaithane, Kartal, Kučukčekmedže, Pendik, Sarijer, Šišli, Umranije, Uskudar, Zejtinburnu, Bujkčekmedže, Čataldža, Silviri, Esenler, Gungoren, Maltepe, Sultanbejli i Tuzla.

Istanbulska luka
Zlatni rog (Haliç):
Ova prirodna luka deli evropski deo Istanbula na dva dela. Ova luka, jedna od najlepših na svetu, nekada je bila središte vizantijske i osmanske mornarice i trgovine. Danas se na obalama luke nalaze atraktivni parkovi i šetališta koja nude nezaboravan pogled na more, posebno u suton, kada se sunce polako spušta na vodu. Uzvodno od Zlatnog roga, nalaze se opštine Fener i Balat, u kojima su čitave ulice ispunjene drvenim kućama, crkvama i sinagogama koje potiču iz vizantijskog i osmanskog vremena. Rezidencija pravoslavnog patrijarha nalazi se u Feneru, dok se malo uzvodno od Zlatnog roga, u Ejupu, nalaze neki od najlepših primera osmanske arhitekture. Islamski hodočasnici iz celog sveta posećuju grob i džamiju Ejupa, Muhamedovog učenika i sledbenika, jer njegov grob i džamija predstavljaju jedne od najvećih svetinja u islamu. Ovaj deo grada je i dalje popularno mesto za sahranjivanje i brda iznad džamije prepuna su modernih nadgrobnih spomenika inspirisanih osmanskim ornamentalnim nasleđem. Na brdu iznad džamije nalazi se i kafe Pjer Loti sa kojeg se pruža veličanstven pogled na hram i Zlatni rog.

Bejoglu i Taksim: Bejoglu (Beyoğlu) je zanimljiv primer prepoznatljive arhitekture koja se u prošlom veku razvila pod evropskim uticajem. Drugi najstariji metro u Evropi, poznat kao Tunel, izgradili su Francuzi 1875. godine. To je takođe i jedan od najkraćih metroa u Turskoj – nudeći neprekidnu vožnju do početka Taksima. Blizu podzemne železnice nalazi se oblast Galata sa čuvenom Galata kulom koja nudi veličanstven pogled na grad i čini jedan od simbola Istanbula.

Istiklal džadesi (İstiklal Caddesi)– deo od podzemene železnice do trga Taksim, jednog od centralnih gradskih delova za šoping, zabavu i šetnju, je odličan primer kontrasta koji odlikuju ceo Istanbul. Moderne prodavnice, knjižare, bioskopi, pijace, restorani i ulični prodavci koji prodaju sitnice i simit (đevreke) siguran su znak da ulica živi do duboko u noć. Stari tramvaj  je nedavno  ponovo pušten u rad, kao turistička atrakcija, prevozeći putnike duž ove, inače potpuno pešačke zone. Tu su još stare zgrade ambasada, srednja škola Galatasaraj, živopisni Balik bazar (Balık Pazarı) i restorani u pasažu Čiček (Çiçek pasajı). U ovoj ulici nalazi se i najstarija crkva u ovom kraju, Crkva pokrova Presvete Bogorodice, koja potiče iz 1789. godine, kao i franjevačka crkva Svetog Antonija, koja je uništena 1913. godine, da bi posle rata bila ponovo obnovljena.

Ulica se završava na trgu Taksim, velikom otvorenom trgu – centru modernog Istanbula koji je uvek prepun šetača, a u čijem centru se nalazi veliki spomenik Ataturku i Ratu za nezavisnost. Glavna stanica nove podzemne želznice nalazi se ispod trga, a na nju se nastavlja i bučna autobuska stanica, dok se na severu trg završava Ataturkovim kulturnim centrom – jednom od mesta na kojem se održava Istanbulski pozorišni festival. Nekoliko hotela sa pet zvezdica raštrkano je oko trga, uključujući Hajat, Interkontinental i Hilton (najstariji hotel tog ranga u Istanbulu).
Severno od trga nalazi se Istanbulski vojni muzej.

Taksim i Bejoglu su vekovima bili centri noćnog života, te se i danas tu nalazi više barova i Istiklal džadesi klubova, uključujući i jedina gej mesta u gradu. Bejoglu je takođe centar savremene boemije i  mesto okupljanja umetnika.

Sultanahmet: Mnoga zanimiljiva turistička mesta nalaze se na Sultanahmetu, srcu starog centra Osmanske imperije. Najvažnija su Topkapi palata, Aja Sofija, Plava džamija (Sulatanahmet džamija), hipodrom, Kapali Čaršija (Pokrivena pijaca), podzemna cisterna Jerebatan i Muzej islamske umetnosti.

Pored ovih predivnih istorijskih mesta izuzetne arhitektonske vrednosti, na Sultanahmetu se nalazi i veliki broj prodavnica tepiha i suvenira, hotela i gostionica, kafića, barova, restorana i turističkih agencija.

Ortakoj (Ortaköy): Zbog svoje atraktivne lokacije na Bosforskom moreuzu, Ortakoj je bio izletište osmanskih vladara, a  svoju popularnost zadržao je i među savremenim posetiocima grada. Ortakoj se nalazi u trouglu između džamije, crkve i sinagoge, a u njegovoj blizini nalaze se i palata Čiragan, Kabataš škola, Ferije i Hotel Princess.

Sam naziv Ortakoj odnosi se na studente i profesore koji su se ovde sakupljali da piju čaj i diskutuju o važnim intelektualnim pitanjima, dok je Ortakoj još bilo malo ribarsko selo. U današnje vreme Ortakoj se znatno proširio – u njemu se nalazi veliki broj skupih restorana, barova, prodavnica i šoping mol. Lokalni ribari se još uvek bave ribolovom  duž bosforske obale, gde se nalazi i velika popularna čajdžinica kojaa je prepuna vikendom i praznicima.

Sarijer (Sarıyer): Prvi pogled na Sarijer pruža se na mestu gde se Bosforski moreuz spaja sa Crnim morem, iza zaliva Tarabja. Letnjikovci, ambasade i riblji restorani okružuju reku, a uski put koji razdvaja Sarijer od Bujkuderea nastavlja duž obale sve do Kiljosa.

Sarijer i Rumelijski Kavagi su poslednja pristaništa na evropskoj strani grada do kojih se dolazi brodom prilikom prolaska kroz Bosforski moreuz. Oba distrikta zajedno sa Anadolijskim Kavagijem, poznata su po svojim ribljim restoranima, pa su vikendom i praznicima preplavljeni stanovnicima Istanbula koji pokušavaju da pobegnu od gradske vreve.

Od ove tačke nadalje, Bosforski moreuz okružen je drvećem pokrivenim stenama i slabo je naseljen. Muzej Sadberk Hanume koji se nalazi malo pre Sarijera je vrlo zanimljivo mesto – sastoji se od dve drvene kuće u kojima su izloženi arheološki i etnografski predmeti. Nekoliko kilometara dalje nalazi se velika Beogradska šuma (Belgrad ormanları), u osmansko vreme popularno lovište, a danas najveća zelena površina u gradu i omiljeno vikend-izletište.

Uskudar (Üsküdar): Turistima relativno nepoznato predgrađe Uskudar, nalazi se na azijskoj strani Bosforskog moreuza i jedno je od najatraktivnijih delova Istanbula. To je religijski konzervativan deo grada sa mirnom atmosferom i nekoliko vrlo lepih primera osmanske i domaće arhitekture.

Mihrimah džamija nalazi se preko puta glavnog trajektnog pristaništa. Smeštena je na visokoj platformi sa pokrivenin tremom na ulazu na kojem se često skupljaju stariji muškarci da razgovaraju i posmatraju svet koji prolazi. Preko puta se nalazi džamija Jeni Valide, izgrađena 1710. godine i zelni grob sultanije Valide koji liči na veliki ptičiji kavez. Činili džamija, izgrađena 1640. godine, svoj naziv dobila je po prelepim pločicama kojima je uređena njena untrašnjost.

Osim religijskih spomenika, Uskudar je takođe poznata šoping zona, sa starim bazarima u okolnim ulicama u kojima se prodaju tradicionalni lokalni proizvodi i sa odličnim buvljakom na kojem se prodaje stari nameštaj. U ovom kraju nalazi se veliki broj dobrih restorana i barova sa kojih se pruža divan pogled na Bosforski moreuz, luku i grad. U pravcu Hajdarpaše nalazi se Karadža Ahmet groblje – najveće groblje u Istanbulu. Brda Čamlidža nalaze se na obalskim grebenima i odatle se pruža odličan pogled na ostrva i reku.

Kadikoj (Kadıköy): Kadikoj (Kadıköy): Dole ka jugu, blizu dela na kojem se Bosforski moreuz spaja sa Mramornim morem, razvio se Kadikoj – ljupka regija sa modernim prodavnicama, restoranim i mestima za zabavu, popularna među bogatijim stanovnicima Istanbula. Kadikoj je bio važno mesto u istoriji hiršćanstva i u njemu su se  odigrali važni skupovi hrišćanskog sveta u 5. veku, ali je nažalost očuvano malo spomenika iz tog vremena. To je jedan od delova Istanbula koji se u poslednjem veku najviše razvio čineći danas moderan deo grada sa večernjim promenadama pored obale i jaht klubovima u marinama.

Bagdad džadesi (Bağdat Caddesi) je jedna od najmodernijih ulica u ovom delu Istanbula, u kojoj se prodaju najpoznatije svetske modne marke, dok se u ulici Gen Azim Gunduz mogu naći prodavnice i za one malo skromnijeg džepa, a u Ozelellik Sokaku može naći  veliki izbor polovne robe. Umetnička galerija Benadam nalazi se u Moda distriktu, gde su smešteni i mnogi strani restorani i kafići.

Hajdarpaša (Haydarpaşa): Na severu Kadikoja nalazi se Hajdarpaša i železnička stanica izgrađena 1908. godine sa arhitekturom u pruskom stilu, čineći prvu stanicu Bagdadske pruge. Sada je to glavna destinacija za puteve ka istoku kako u okviru Turske, tako i međunarodne. U blizini vojne bolnice, nalaze se spomenici britanskim i francuskim vojnicima poginulim u Krimskom ratu (1854-1856). U severozapadnom krilu Selimijskih baraka nekada se nalazila vojna bolnica u kojoj je radila Florens Notingel i u kojoj se još uvek čuva uspomena na nju.

Polonezkoj (Polonezköy): Polonezkoj, iako još uvek u Istanbulu, nalazi se 25km od centra grada i do njega nije lako doći gradskim prevozom. „Selo Poljaka”, kako se prevodi naziv ovog dela grada, ima fascinantnu istoriju. Osnovao ga je 1848. godine princ Čartoriski, vođa poljskog nacionlanog preporoda koji je dobio egzil u Osmanskoj imperiji, bežeći od progona na Balkanu. U egzilu, Čartoriski je osnovao balkansku zajednicu, na komadu zemlje koji mu je prodao lokalni manastir.

Od sedamdesetih godina prošlog veka, Poljsko selo je postalo popularno među stanovnicima Istanbula, kao jedini deo grada u kojem se može kupiti svinjsko mesto (svinjetina je zabranjena islamskim zakonom i teško ju je nabaviti). Poljaka više nema u Poljskom selu, a ovo mesto danas nastanjuju bogati stanovnici Istanbula koji žive u nekoliko preostalih centralnoevropskih drvenih kuća sa divnim balkonima.

Većina posetilaca  Polonezkoja privučena je njegovim velikim zelenim površinama, pravim šumama koje čine prvi istanbulski nacionalni park prepun potoka i drvenih mostova. Zvog svoje lepote, ovo mesto je vikendom obično prepuno šetača, a lokalni hoteli su puni.

Kiljos (Kilyos): Kiljos je najbliži obalski grad, sa prelepom plažom na evropskom delu Crnog mora i Bosforkog moreuza. Nekada grčko ribarsko selo, Kiljos se brzo razvio u vikend naselje, leti prepuno turista. Zbog blizine Istanbula, koji se nalazi na svega 25 km od Kiljosa, i odličnog gradskog prevoza, ovaj gradić sa velikim brojem hotela i nekoliko mesta za kampovanje je idealno rešenje za dnevni beg iz grada.

Šile (Şile): Lepo malo turstičko mesto, Šile se nalazi 50km od Uskudara na obali Crnog mora. Zbog blizine Istanbula mnogi ljudi žive u ovom gradiću, a rade u Istanbulu. Bele peščane plaže, koje se prostiru na severu, lako su dostupne sa glavnog auto-puta, dok se na istoku pruža više malih odvojenih plaža. U samom gradu ima puno stenovitih vrhova sa kojih se pruža pogled  na malu ostrvsku luku. Tu se nalazi i veoma zanimljiv prugasti, crno-beli svetionik koji su izgradili Francuzi, a na susednom ostrvu nalazi se Đenovska tvrđava-zamak, izgrađena u 14. veku. Osim popularnih plaža, grad je poznat i po starim zanatima – tu se proizvodi „šile bezi” – belo platno, nalik na pamučnu gazu, karakteristično za islamski svet, koje lokalne žene vezu i prodaju na ulicama širom Turske.

U gradu postoji puno mogućnosti za smeštaj u hotelima, pansionima i gostionicama, iako je vikendom i praznikom ceo grad obično preplavljen turistima koji beže iz grada, pogotovo leti. U gradu takođe postoji puno malih restorana i barova.

Prinčevska ostrva: Poznata i kao Istanbulska ostrva, sastoje se od devet ostrva u Mramornom moru, udaljenih sat vremena morske vožnje od grada. Brodovi plove do ostrva iz pristaništa u Sirkedžiju, Kabatašu i Bostandžiju, a dodatne linije uvode se tokom leta. Ova ostrva, na kojima su se u srednjem veku nalazili vizantijski manastiri, bili su popularna letnja odmarališta visokih državnih velikodostojnika Osmanskog carstva. Ostrva su i dalje popularno mesto za begstvo iz grada, a bogati stanovnici Istanbula tu imaju svoje letnje vile.

Bujukada (Büyükada) najveće i najpopularnije Prinčevsko ostrvo je Bujukada (Veliko ostrvo). Velike devetnaestovekovne drvene rezidencije bogatih grčkih i jermenskih bankara još se nalaze na ostrvu. Bujukada je uvek bilo mesto u kojem su dominarali pripadnici drugih naroda.

Bujukada ima dugačku istoriju imgiracije ljudi koji su ovde dolazili u egzil, ili progonstvo, a njegov najpoznatiji gost bio je Lav Trocki koji je na Bujukadi boravio nekoliko godina i tu napisao „Istoriju Ruske revolucije”. U Manstiru Svetog Đorđa 1012. godine boravila je unuka carice Irene i kraljevska princeza Zoa.

Ostrvo je sačinjeno od dva brda na kojima se nalaze manastiri i dolinom između njih. Na ostrvu je zabranjena upotreba motornih vozila, i po ostrvu se može kretati samo na konjima i kočijama koji se mogu iznajmiti na glavnom trgu Isa Čelbi Sokaku. Takođe je moguće iznajmiti i bicikle.
Brdo na jugu ostrva, Jule Tepe, je mirnije i na njemu se nalazi manastir svetog Đorđa. Manastir se sastoji od serije kapela na tri nivoa, a najstariji crkveni ostaci datiraju iz 12. veka. U vreme Vizantije ovaj manastir je korišćen i kao sanatorijum u kojem su bolesnici čeličnim okovima vezivani za pod. Na severnom brdu nalazi se manastir Isa Tepe iz 19. veka.

Celo ostrvo je veoma ljupko i živopisno sa brojnim restoranima, hotelima, čajdžinicama i radnjama. Ostrvo je puno dobro održavanih velkih kuća, urednih bašta, borovih gajeva, plaža i mesta za izlet.

Burgazada (Burgazada) je manje ostrvo slabije prilagođeno turistima. Poznati turski pisac, Sait Faik Abasijanik živeo ja na ovom ostrvu i njegova kuća je pretvorena u muzej posvećen njegovom radu, koji odiše izvandrednim mirom i duhovnošću.

Hejbeliada (Heybeliada) – “Ostrvo bisaga”, nazvano tako zbog svog oblika, omiljeno je zbog svojih prirodnih lepota i plaža. Na severozapadu ostrva se takođe nalazi popularan i moderan klub vodenih sportova. Jedna od najpoznatijih građevina na ostrvu je Grčka pravoslavna škola koja poseduje jednu od najvažnijih zbirki vizantijskih rukopisa. Škola je smeštena visoko na severnom brdu, a  za ulazak je potrebna dozvola grčkog pravoslavnog patrijarha u Feneru. Pomorska škola Deniz Harp Okulu nalazi se na istočnoj obali blizu nasipa. Osnovana je 1852. godine kao Pomorska akademija, a u višu školu pretvorena je 1985. godine. Ostrvo je popularno među šetačima i bicklistama, a izolovane plaže, kao i velika gradska plaža Joruk smeštena u prelepom zalivu, doprinose popularnosti ostrva među turistima i stanovnicima Istanbula.

Na ostrvu se nalazi puno dobrih lokalnih restorana i čajdžinica, posebno u ulici Ajjildiz, u kojima se može oseteti autentična lokalna atmosfera.

Okolina: Široke plaže Kiljosa na evropskoj strani Crnog mora, 25 km od Istanbula privlače veliki broj stanovnika grada tokom letnjih meseci. Beogradska šuma, na evropskoj obali Crnog mora je najveća šuma u Istanbulu i okolini. Ovde stanovnici Istanbula vikendom dolaze na prodične izlete u dubokoj hladovini šume. Sedam starih vodenih bazena i drugi prirodni resursi nude atmosferu znatno drugačiju od one u gradu. Akvadukt Moglova, koji je konstruisao Mimar Sinan u 16. veku, najveći je osmanski vodovod – dugačak 800m. Akvadukt sultana Sulejmana koji prolazi kroz Golf klub i predstavlja pravo umetničko delo, nastavlja se na akvadukt Mimar Sinan i sa njim zajedno čini jedan od najdužih vodovoda u Turskoj.

Polonezkoj, 25 km od Istanbula, osnovali su poljski emigranti u 19. veku na azijskoj strani moreuza. Polonezkoj je danas mesto za odmor, koje odiše mirnom seoskom atmosferom i u kojem se nalazi konjički klub i gde se mogu probati neka od tradicionalnih poljskih jela koja spremaju potomci originalnih doseljenika. Plaže, restorani i hoteli Šilea na crnomorskoj obali, 70km od Uskudara, pretvorili su ovo mesto u jedno od najskupljih mesta za odmor u Istanbulu. Ceo kraj poznat je po turizmu i proizvodnji čuvenog šile materijala.

Bajaramoglu – Botanička bašta i Daridža park ptica su jednistvena izletišna mesta udaljena 38 km od Istanbula. Ovaj park za uživanje, sa svojim uskim puteljcima i restoranima, prepun je raznovrsnih vrsta ptica i biljaka koje potiču iz svih delova sveta.

Lepo ribarsko mesto Eskihisar, čija marina se može koristiti kao pristanište za jedrenjake i brodove posle putovanja po Mramornom moru, nalazi se jugoistočno od Istanbula. Kuća poznatag devetanestovekovnog turskog slikara, Osmana Hamida Beja, nalazi se u ovom mestu i danas je pretvorena u muzej. Između Eskihisara i Gebzea nalazi se poznati spomenik iz vizantijskog vremena – Hanibalov grob pored ostataka vizantijskog dvora.

Veliki broj vikendica stanovnika Istanbula nalazi se u popularnom turističkom mestu Silivri, 65 km od Istanbula. To je veliko mesto za odmor sa odličnim restoranima, sportskim i zdrastvenim centrima. Postoji i konferencijski centar u kojem se okupljaju ljudi iz sveta biznisa pokušavajući da izbegnu brz tempo urbanog života, zamenjujući ga kombinovanim odmorom koji spaja „kulturni turizam” i poslovne aktivnosti. Od Istanbula do Silivrija postoji redovna pomorska linija.
Mramorno more bogato je ostrvima koja su često bila mesta na koja su odlazili u proganstvo vizantijski prinčevi. Danas su to mesta na koja dolaze bogati stanovnici Istanbula da uživaju u vilama 19. veka i rashlađujućim letnjim vetrovima. Najveće izletište te vrste je ostrvo Bujukada. Ovde možete uživati predivnoj vožnji lakim kočijama između borova ili se okupati u nekoj od brojnih plaža između ostrva.

Druga popularna ostrva uključuju Kinali, Sedef, Burgaz i Hejbeliadu. Ostrva su povezana dnevnim trajektnim linijama sa azijskom i evropskom obalom. U toku letnjih meseci postoji i brzi dnevni prevoz morem od Kabataša.

Za više informacija o Istanbulu posetite zvanicni sajt Ministarstva kulture i turizma Republike Turske.

Galerija fotografija